polski barok co to znaczy

Co to jest BAROK POLSKI biografia. kultury pomiędzy odrodzeniem polskim, a oświeceniem polskim

Co znaczy BAROK POLSKI

Definicja BAROK POLSKI: (z włos. barocco - dziwaczny, bezładny) - epoka w historii kultury pomiędzy odrodzeniem polskim, a oświeceniem polskim, czyli od schyłku XVI do pierwszej poł. XVIII w.; w historii politycznej był epoką walki o utrzymanie spójności Rzeczypospolitej i zachowanie poprzez naród szlachecki zasad ustrojowych gwarantujących demokrację szlachecką mimo oporu magnatów i przybierał charakter obrony rodzimych wartości ( sarmatyzm); I. Literatura: w literaturze rozróżniamy 3 etapy baroku: 1) moment wczesny (około 1580-1620), kiedy zaczęło się kształtować kilka nurtów literackich: intelektualny nurt poezji metafizycznej, którego reprezentantami byli Sebastian Grabowiecki i Mikołaj Sęp?Szarzyński; dworska poezja zafascynowana zmysłową urodą świata reprezentowana przede wszystkim poprzez Jana Andrzeja Morsztyna; poezja ziemiańska, apologizująca dwór ziemiański u Kaspra Miaskowskiego; poezja mieszczańsko?plebejska, regularnie oparta na plebejskim bohaterze (literatura sowizdrzalska, rybałtowska), której przedstawicielami byli Jan z Kijan i Jan Jurkowski; twórczość religijna, oparta raczej na kaznodziejstwie z jego najwybitniejszym przedstawicielem Piotrem Skargą; 2) moment dojrzały (1620-1680) zdominowały dyskusje nad programem polskiej kontrreformacji i kształtem ustrojowym państwa, co w swojej twórczości rozwijali Wacław Potocki, Zbigniew Morsztyn, Wespazjan Kochowski, na sporą skalę, zajęto się próbami zdefiniowania poezji, jej zadań i stosunku do epok wcześniejszych, przede wszystkim w twórczości J. A. Morsztyna, Macieja Kazimierza Sarbiewskiego i Piotra Kaspra Twardowskiego, wskrzeszono również tradycje eposu rycerskiego w twórczości Piotra Kochanowskiego bratanka Jana Kochanowskiego, P. K. Twardowskiego i W. Potockiego; 3) moment późny (1680-1740) charakteryzował się fascynacją twórczością literacką klasycyzmu francuskiego (Jan Andrzej Morsztyn, Stanisław Herakliusz Lubomirski), rozwojem teatrów dworskich, a przede wszystkim bogactwem literatury pamiętnikarskiej ( Jan Chryzostom Pasek) i publicystycznej zapowiadającej nadejście Oświecenia; II. Architektura: architekturę barokową wprowadzają do Polski włoscy jezuici Gianmaria Bernardoni, Giacomo Briano, Józef Britius, Sebastian Lamchius, a przede wszystkim nadworny architekt Zygmunta Starego Giovanni Trevano (współtwórca jezuickiego kościoła śś. Piotra i Pawła w Krakowie) i Holender Tylman z Gameren (Gamerski); barokowe zamki reprezentują zamek Krzyżtopór Ossolińskich i zamek w Podhorcach Koniecpolskich; po potopie szwedzkim architektura barokowa rozkwita w Polsce, a najwybitniejszymi zabytkami tego okresu są budowle magnackie (pałac Krasińskich w Warszawie i pałac Sobieskich w Wilanowie projektowany poprzez Augustyna Locciego, pałac Branickich w Białymstoku autorstwa Tylmana z Gameren) i budowle sakralne (kościół sakramentek na Nowym Mieście w Warszawie, kościół bernardynów na Czerniakowie w Warszawie, kościół św. Anny w Krakowie, kościół św. Jana w Wilnie); III. Rzeźba: w Polsce działają artyści niderlandzcy (Wilhelm i Abraham van den Blocke w Gdańsku) i włoscy (Gianbattista Falconi w Krakowie i Piotr Preti (Peretti) na Litwie); najciekawsze manieryczne rzeźby, powiązane ściśle z Polską, pozostawił wrocławianin Jan Pfister (kaplica grobowa Kampianów i kaplica Boimów we Lwowie); IV. Malarstwo: malarstwo reprezentują cudzoziemcy z Niderlandów (Hans Vredeman de Vries i Isaak van den Blocke w Gdańsku), Śląska (Herman Han i Bartłomiej Strobel w Małopolsce); Francji i Włoch; pośród nich najwybitniejszym był działający na dworze Wazów Wenecjanin Tomasz Dolabella i jego uczniowie (Bitwa pod Lepanto, Sąd nad arianami); malarzy francuskich wspierał Jan III Sobieski, który zatrudniał również malarzy polskich (portrecista Jan Tretko i Jerzy Eleuter Szymonowicz?Siemiganowski); w Poznaniu działał polski szlachcic Krzysztof Boguszewski uprawiający najpopularniejszy wówczas tak zwany portret "sarmacki"; oryginalnym produktem malarstwa polskiego w okresie baroku był olejny, malowany na blasze, tak zwany portret trumienny będący wiernym wizerunkiem portretowanego.

Definicje jak BAROK POLSKI w Słownik definicji B .