średniowiecze co to znaczy

Co oznacza średniowiecze? Co to jest: moment kultury europ. pomiędzy starożytnością a odrodzeniem

Co znaczy Średniowiecze

Definicja ŚREDNIOWIECZE: moment kultury europ. pomiędzy starożytnością a odrodzeniem (od około IV do XIII w.; w Polsce od X do XV w.).ogromną potęgę stanowił wówczas Kościół, podporządkowując swoim wpływom wszystkie dziedziny życia, lecz równocześnie tworząc poczucie więzi ponadnarodowej opartej na wspólnocie wiary; Ojcowie Kościoła budowali także podstawy wiedzy o rzeczywistości. Chrześc. myśl filoz. reprezentują: św. Augustyn głoszący dualizm woli i rozumu i duszy i ciała, ukazując dramat człowieka rozdartego między pokusami ziemskimi a tęsknotą za niebem; św. Tomasz przedstawiający harmonijny obraz świata, gdzie każdy byt ma własne miejsce, a "rozum nie niszczy wiary, ale ją udoskonala"; św. Franciszek upowszechniający ideę ubóstwa i wszechogarniającej miłości do świata jako duchowego domu człowieka. Kulturze ś. sprzyjało duchowieństwo monastyczne (gr. monachos = mnich), szczególnie zakony benedyktynów, dominikanów, franciszkanów, cystersów; powstały pierwsze uniwersytety w Bolonii i w Paryżu, potem w Krakowie. Nadrzędna rola Kościoła określiła także ówczesną myśl o świecie (teocentryzm, uniwersalizm) i charakter lit. i sztuki, gdzie dominowała dziedzina rel. Gat. szczególnie popularnym stał się hymn, na przykład św. Tomasza z Akwinu czy Stabat Mater Dolorosa, upowszechniła się liryka maryjna, na przykład Bogurodzica, Żale Matki Boskiej pod Krzyżem, sztuki misteryjne prezentowały fragm. historii bibl., wystawiano w kościołach dramaty liturgiczne, doskonaleniu człowieka służyły moralitety, których bohaterem był człowiek "Każdy" stawiany wobec konieczności wyboru pomiędzy dobrem a złem. Odmianą moralitetu był także dialog z lit. cyklu danse macabre przedstawiający dostępny motyw śmierci ( na przykład Rozmowa mistrza Polikarpa ze Śmiercią).Literaturę ś. cechowała pareneza (gr. parainesis = ostrzeżenie, porada) inspirując do tworzenia wzorców osobowych: świętego ( Legenda o św. Aleksym), rycerza (Pieśń o Rolandzie), władcy ( Kronika Galla Anonima), i umieszczania w utworach lit. wielu praktycznych wskazówek ( O zachowaniu się przy stole Słoty czy Skarga umierającego, tak zwany ars moriendi). W okolicy nurtu rel. wyraźnie zarysowała się dziedzina świecka łącząca się z kulturą rycerską, w niej wyodrębnić można kunsztowną lirykę miłosną, ( na przykład dworska literatura prowansalska sławiąca kult pięknej damy, i epikę rycerską z opowieściami o czynach szlachetnych i nieustraszonych rycerzy, ( na przykład Pieśń o Rolandzie, Pieśń o Nibelungach, Wyraz o wyprawie Igora. Tragiczna miłość jest tematem pierwszego romansu Dzieje Tristana i Izoldy, nadzwyczajna historia uczucia Abelarda i Heloizy utrwalona została w pozostawionych poprzez nich listach. Mechanizmy i konflikty ideowo-społ. znalazły odzwierciedlenie w Wierszu o zabiciu Jędrzeja Tęczyńskiego i Satyrze na leniwych chłopów, z kolei obrazem sporów rel.-instytucjonalnych jest Pieśń o Wiklefie Andrzeja Gałki z Dobczyna. W miarę inicjalnie w lit. pol. rozwinęła się historiografia, z pierwszą kroniką Anonima zw. Gallem i późniejszymi dziełami Wincentego zw. Kadłubkiem, Janka z Czarnkowa, J. Długosza. Już w XIII w. powstały pierwsze utwory w jęz. pol., najstarszy zabytek pol. prozy to Kazania świętokrzyskie, następnie Psałterz floriański, Kazania gnieźnieńskie, Psałterz puławski, Biblia królowej Zofii. U schyłku epoki we Włoszech powstaje poemat alegoryczny Dantego Alighieri Boska Komedia, w Anglii G. Chaucer pisze Opowieści kanterberyjskie, we Francji nowe pojmowanie wolności człowieka przedstawia w Ogromnym testamencie F. Villon. Utwory lit. ś. podejmowały tematy od zawsze istotne dla egzystencji człowieka: miłości, śmierci, walki, dziejów, obyczajów, szczególne miejsce przeznaczając Bogu. Z różnorodności idei i form tej epoki powstała lit. nowożytna, wprost nawiązywali do niej poeci nurtu metafizycznego baroku, zafascynowani nią będą twórcy romantyzmu

Co to jest średniowiecze w Słownik definicji S .